الفيض الكاشاني
10
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
اين جا به راه كسانى مىرويد كه پيش از شما بودهاند و بيشتر از شما عمر كردهاند . از شما قوىتر و شهرهايشان از شما آبادتر و آثارشان از شما مهمتر بوده است ؛ پس صداهايشان خاموش شد ، پس از آن مدتى طولانى در كارها به ميل خود تصرف كردند ، جسدهايشان پوسيد و شهرهايشان ويران و نشانههايشان نابود شد ؛ كاخهاى استوار و تختها و بسترهاى گسترده را به سنگهاى سخت و گورهاى گلين لحددار تبديل كردند . هر يك از آن گورها به هم نزديك ليكن ساكن آنها غريب و دور است ( نمىتواند از ديگرى ديدن كند ) . در ميان عمارتى هستند كه اهل آن هراسان و در ميان محلهاى ساكنند كه گرفتارند ؛ با آبادانى انسى ندارند و همانند همسايگان و برادران به هم نمىپيوندند ؛ با اين كه خانههايشان به هم نزديك و همسايهاند . چگونه ميانشان پيوند و ارتباط باشد ، در حالى كه پوسيدگى آنها را در زير سينهء خود خرد كرده و سنگ و خاك آنان را خورده است ( نابودشان ساخته ) و پس از زنده بودن مردهاند و بعد از تازگى زندگى در هم شكسته و پوسيده شدهاند و دوستان براى آنها گرد آمده ولى آنان در خاك آرميده و كوچيدهاند و بازگشت ندارند . دور است دور است ( بازگشتن ) نه چنين است ، بازگشتن ( به دنيا ) سخنى است كه مردگان مىگويند و پشت سرشان برزخى است تا روزى كه برانگيخته شوند . چنين نپنداريد كه شما نيز همانند آنان پوسيده و فرسوده مىشويد و در يك جا خواهيد بود و آن آرامگاه مانند شخص رهن دهنده شما را به گروگان گرفته و در آغوش كشيده است ، حالتان چگونه است اگر كارها بگذرد و مردگان از گورها بيرون آيند و آنچه در سينههاست گرد آيد و براى پاسخگويى ( به اعمال خود ) در برابر خداى بزرگ شما را متوقّف سازند ، و دلها از بيم گناهان گذشته بپرد و پردههاى اسرارتان به درد و عيبها و رازهايتان آشكار شود . آنجا هر كس آنچه را بدست آورده پاداش داده شود . خداوند مىفرمايد : لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَساؤُا بِما عَمِلُوا وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى . « 1 »
--> ( 1 ) نجم / 31 : تا بدكاران را به خاطر اعمال بدشان كيفر دهد ، و نيكوكاران را در برابر اعمال نيكشان پاداش .